شناسایی نقاط تاثیرگذار بر ضایعات انگور در زنجیره تولید

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده‌میوه های معتدله و سردسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج،ایران

2 تحقیقات علوم زراعی باعی.مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی.سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی. اراک. ایران

چکیده

انگور یکی از مهم‌ترین محصولات باغی ایران است که به دلیل ارزش اقتصادی، تغذیه‌ای و صادراتی، نقش مهمی در بخش کشاورزی کشور دارد. با وجود تولید قابل توجه سالانه، بخش مهمی از محصول در مراحل زنجیره تولید از تاکستان تا بازار مصرف دچار افت کیفیت و کمیت ضایعات می‌شود. حساسیت بالای انگور به آسیب‌های مکانیکی، کاهش رطوبت و آلودگی‌های قارچی، به ویژه پوسیدگی خاکستری ناشی از قارچ بوتریتیس سینره، از مهم‌ترین عوامل کاهش کیفیت، کمیت و بازارپسندی این محصول است. بررسی عوامل ضایعات نشان می‌دهد که بخش عمده خسارات در اثر مدیریت نامناسب در مراحل تولید، برداشت، پیش‌سردسازی، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و نگهداری ایجاد می‌شود. استفاده از روش‌های مدیریتی مناسب در تاکستان، برداشت صحیح، رعایت زنجیره سرد پس از برداشت و کاربرد فناوری‌های نوین نگهداری می‌تواند نقش مؤثری در کاهش ضایعات داشته باشد. فناوری‌هایی مانند بسته‌بندی با اتمسفر اصلاح‌شده، پوشش‌های خوراکی و زیست‌تجزیه‌پذیر، پرتودهی و سامانه‌های هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی، امکان افزایش عمر ماندگاری و حفظ کیفیت انگور را فراهم می‌کنند. نتایج نشان می‌دهد که کاهش پایدار ضایعات انگور مستلزم اتخاذ رویکردی یکپارچه در کل زنجیره تولید است؛ رویکردی که در آن مدیریت زنجیره تولید، فناوری‌های نوین پس از برداشت و پایش هوشمند کیفیت به صورت هم‌افزا مورد استفاده قرار گیرند. اجرای این راهکارها علاوه بر افزایش درآمد تولیدکنندگان، موجب کاهش هدررفت منابع و ارتقای پایداری تولید خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات