1
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس
2
پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری گروه به نژادی ژنتیک موسسه تحقیقات علوم باغبانی
چکیده
انگور از مهمترین محصولات باغبانی در ایران و جهان است و نقش اقتصادی و کشاورزی قابل توجهی دارد. با وجود اهمیت این محصول، تولید پایدار آن با تهدیدهای زیادی مواجه است که یکی از مهمترین آنها آلودگی به نماتدهای انگل گیاهی، به‌ویژه نماتدهای ریشه‌گرهی است. نماتدهای ریشه‌گرهی یکی از مهمترین عوامل کاهش رشد و عملکرد تاکستانها هستند که با حمله به ریشه و تغذیه از آنها، جذب آب و عناصر غذایی را مختل کرده و باعث ضعف بوته، کاهش رشد رویشی، زردی برگ‌ها، کاهش کیفیت و کمیت محصول و در نهایت کاهش عمر اقتصادی تاکستانها می‌شوند. از آنجا که نماتدها در داخل خاک زندگی می‌کنند و فعالیت آنها عمدتاً در ناحیه ریشه و زیر سطح خاک می باشد ، خسارت آنها معمولاً زمانی مشاهده می‌شود که آلودگی گسترش یافته باشد. بنابراین، پیشگیری و تشخیص زودهنگام نقش بسیار مهمی در کنترل این عامل خسارتزا دارد. امروزه مدیریت نماتدهای ریشه‌گرهی تنها بر استفاده از نماتدکش‌های شیمیایی متکی نیست، بلکه مجموعه‌ای از روش‌های پیشگیرانه، زراعی، بیولوژیک، فیزیکی و در صورت نیاز شیمیایی در قالب مدیریت تلفیقی آفات (IPM) توصیه می‌شوند. استفاده از نهال سالم، بهبود حاصلخیزی خاک، مصرف کودهای آلی پوسیده ، بهره‌گیری از عوامل کنترل زیستی و رعایت اصول بهداشتی باغ، از مهمترین اقدامات برای کاهش خسارت این عامل خسارتزا هستند. در این مقاله مهمترین راهکارهای تشخیص، پیشگیری و مدیریت تلفیقی نماتد ریشه گرهی برای باغداران ارایه شده است.
)